:: دوره 4، شماره 14 - ( فصل نامه ی علمی پژوهشی زبان و ادب فارسی «ادب و عرفان» 1392 ) ::
جلد 4 شماره 14 صفحات 63-84 برگشت به فهرست نسخه ها
زروان در عرفان بررسی مقوله زمان در ادبیات صوفیانه
حمیدرضا اردستانی رستمی*
چکیده:   (2131 مشاهده)

آیین زروانی از جمله کیش‌هایی است که در ایران باستان رواج داشته است. گروهی از ایرانیان با تأمل در دو مینویِ اهورامزدا و اهریمن به این باور رسیدند که این دو را باید بُنی باشد و از این روی به ایزد زُروان، به عنوان پدر دو مینو نگریستند. این اندیشه به ایرانِ اسلامی نیز رسید؛ به گونه‌ای که در عبارتِ «الوقتُ سیفٌ قاطعٌ» - که بسیار در زبان متصوفه متداول است – اهمیّتِ وقت (= زمان/ زروان) دیده می شود. در متونِ اهلِ تصوف، وقت شمشیری پنداشته شده که از لبه‌ای بُرنده (= اهریمن صفت) و از کناره ای نرم (= اهرمزد صفت) شکل گرفته است که در این تعبیر می‌توان نشانه‌هایی از دو بُعد وجودی ایزد زروان را دید. پژوهشِ حاضر در پیِ بررسی همین نکته در برخی متونِ متصوفه است.

واژه‌های کلیدی: آیین زروانی، تصوف، وقت/ زمان، اهورامزدا، اهریمن، لطف، قهر.
متن کامل [PDF 150 kb]   (547 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1395/4/9 | پذیرش: 1395/4/9 | انتشار: 1395/4/9


XML   English Abstract   Print



دوره 4، شماره 14 - ( فصل نامه ی علمی پژوهشی زبان و ادب فارسی «ادب و عرفان» 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها