:: دوره 6، شماره 21 - ( فصل نامه ی علمی پژوهشی«عرفانیات در ادب فارسی» 1393 ) ::
جلد 6 شماره 21 صفحات 141-154 برگشت به فهرست نسخه ها
تساهل صوفیانه و کلام اشعری
سعید عبادی جمیل* ، نجمه نظری
دانشجوی دکتری
چکیده:   (1412 مشاهده)

کلام اشعری که در انطباق با بنیادهای شهودی تصوف، مذهب کلامی مسلط بر این نظام معرفتی است به سبب داشتن برخی از مؤلفّه‌ها، بستر مناسبی برای شکل‌گیری تساهل و تسامح فراهم آورده است. تساهل و تسامحی که آفریننده زیباترین جلوه‌های نوع‌دوستی و فراتر از آن هستی‌دوستیِ صوفیانه گشته و عالم را به سبب آن‌که همه از جانب اوست در جایگاه معشوقی نشانده است. رابطه تساهل و کلام اشعری در نظام تصوف گاه مستقیماً و بر اساس مبانی نظری‌ای چون جبر و کسب، جریان عاده الله، خرق العاده و ناتوانی عقل شکل می‌گیرد و گاه در لفافه‌ برآیندهای این نظام کلامی، که وحدت وجود یکی از آن‌هاست، به عرصه می‌آید. در نهایت شاید بتوان گفت بسیاری از آنچه را که می‌توان از آن به عنوان شاخصه‌های نوع‌دوستی یاد کرد باید در دل باورهای اشعری جست‌وجو کرد. امری که راه را برای تأویل زبان رمزی صوفیه و پذیرفتن امکان برداشت‌های متفاوت از پدیده‌ها باز می‌گذارد و مبانی تساهل در تصوف را تشکیل می‌دهد.

واژه‌های کلیدی: کلام اشعری؛ تصوف؛ تساهل و تسامح؛ نسبیت حقیقت.
متن کامل [PDF 900 kb]   (296 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۵/۴/۵ | پذیرش: ۱۳۹۵/۴/۵ | انتشار: ۱۳۹۵/۴/۵


XML   English Abstract   Print



دوره 6، شماره 21 - ( فصل نامه ی علمی پژوهشی«عرفانیات در ادب فارسی» 1393 ) برگشت به فهرست نسخه ها