fa پسا ساختار گرایی: رهیافتی نو در نظریه و نقد ادبی معاصر تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">رواج فلسفه نسبیت‌گرایی و در پی آن تکثرگرایی در ابعاد مختلف علوم انسانی و جهان بینی‌های حاکم قرن بیستم و تقویت منش تساهل و تسامح و تسّری آن‌ها به حوزه مطالعات ادبی و رویکردهای نقادانه ( نظریه و نقد ادبی) در غرب ماهیتی دموکراتیک و بسیار پذیرنده به این حوزه بخشیده و آن را، مانند سایر حوزه‌های اندیشه، به مبحثی میان‌رشته‌ای و متشتّت تبدیل کرده است. این توفیقِ ناگزیر، به گسترش و تنوّع رهیافت‌های جدید در قرائت و تحلیل انواع متون از جمله متون ادبی منجر شده است. از جمله این رهیافت‌های نقادانه در تحلیل متون ادبی، پسا ساختارگرایی است که در اواخر دهه 1960در پی انتشار آراء برخی متفکران تأثیرگذار همچون ژاک دریدا، رولان بارت، ژاک لاکان،و میشل فوکو به وجود آمد. این رویکرد در زمره بارزترین مصادیق بروز روحیات ذکر شده در حوزه‌های اندیشه نیز هست که این امر ضمن کمک به گسترش حوزه شمول و کاربرد این روش نقادانه، تعریف و توصیف آن را دشوار و تا حدودی حتی نا ممکن&nbsp; می‌کند. در این گفتار سعی بر آن است تا به پسا ساختارگرایی به عنوان رویکردی نو در نظریه و نقد ادبی معاصر بپردازیم، و ضمن ارائه تعریف، زمینه پیدایش و ماهیت آن، نظرات جمعی از متفکران عمده در&nbsp; شکل‌گیری و&nbsp; رواج آن را نیز برشمرده و در نهایت دلالت‌های خاص آن برای تحلیل و واسازی متون ادبی را&nbsp; ذکر کنیم.</p> <p>The emergence of relativism and pluralism in the philosophies, different aspects of humanities and the worldviews dominant in the 20^th century western societies from one side, and the growth of toleration in human relations from the other, have invariably affected literary theories and studies, and given them an ever greater democratic and receptive nature. This has made them, like many other conditions of human thought, more and more interdisciplinary and prolific.The success of this event has inevitably led to the development and the variety of new and innovative approaches in reading and analyzing different texts, including literature. Among such novel critical stances is <em>poststructuralism</em> which appeared in late 1960s, following the spread of new theories by such great contemporary thinkers as Jacques Derrida,&nbsp; Roland Barthes, Jacques Lacan, and Michel Foucault. This approach has also most tangibly manifested in the mentioned tendencies in different fields of thought. Such tendencies at the same time have made it more difficult, or even sometimes impossible to define and explain. An attempt has been made, in the present paper, to introduce poststructuralism as a recent approach in literary theory and criticism. Besides, attempting some definitions, and accounting the background of its birth, we have also point to the basic theories of men of thought important in its formation. Finally, we would emphasize its significance for reading, analyzing and deconstructing literary texts.&nbsp; &nbsp;</p> ساختارگرایی, پساساختارگرایی, دال, مدلول, گفتمان, واسازی. structuralism, poststructuralism, signified, signifier, discourse, deconstruction 29 46 http://erfaniyat.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-93&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Goudarzi عباس گودرزی godarziabbas@gmail.com 1003194753284600248 1003194753284600248 Yes