fa بنیادهای نگرش هنر عرفانی- اسلامی در دیوان حافظ تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">خواجه شمس الدّین محمّد حافظ شیرازی یکی از شاعران برجستۀ ادب پارسی است که به‌ویژه در نیم قرن اخیر به شاعر طراز اول ایران ارتقاء یافته است.</p> <p dir="RTL">بی تردید ، دیوان حافظ یکی از بی‌نظیرترین یادگارهای ادبیات کهن ایران است که در کنار دیگر متون نظم و نثر فارسی همچون شاهنامۀ فردوسی، کلیات سعدی، مثنوی و غزلیات مولانا و خمسۀ نظامی ـ که به راستی ارکان قومیّت و ملیّت ایرانی هستند ـ بر تارک یادگارهای ادبیات کهن جهان می‌درخشد . کاوش و نگرش هستی شناسانۀ حافظ در چند قرن گذشته از چنان انسجام، استحکام و استواری برخوردار است که هنوز هم کند و کاو‌های جامعه شناختی، فلسفی، ادبی و... در دیوان این شاعر بزرگ فارسی پایان نیافته است.</p> <p dir="RTL">در مقالۀ حاضر به شیوۀ تحلیلی توصیفی با نگاهی متفاوت، غزلیات حافظ بر مبنای نگرش هنر عرفانی- اسلامی در پنج مقولۀ نگرش آیه‌ای، نگرش تسبیحی، عدل در دستگاه هستی، تصویر ایده آل از جهان سرمدی، مدینۀ فاضله و جایگاه انسان در عرفان ناب اسلامی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.&nbsp;&nbsp;</p> <ul> <li>Shams Al-Din Mohammad Shirazi is one of the famous poets in the Persian literature. He has been known as the leading poet of Iran, especially in the recent half century. Undcubtedly, Hafez<em>&rsquo;</em>s work is one of the unparalled ancient literary monuments of Iran that stands out to gether with other Persian verse and prose texts such as Ferdowsi<em>&rsquo;</em>s shahnameh, Sa<em>&rsquo;</em>di<em>&rsquo;</em>s works, Moulana<em>&rsquo;</em>s couplets and sonnets as well as Nezami<em>&rsquo;</em>s Khamseh-that are the pillars of Iranian ethnicity and nationality- among the world<em>&rsquo;</em>s ancient literature. Hafez<em>&rsquo;</em>s ontological seeking and attitude, in some centuries ago, have been so souns, Vigor, and unified that give way for further sociological, philosophicas, and literary studies in the work of this great Persian poet, In the present article, using analytical-descriptive method. And via a different angle of vision, Hafez<em>&rsquo;</em>s sonnets have been analyzed relying on Islamic art focusing on the five categories of Quranic verse attitude, praising attitude, justice in being system, an ideal picture of the eternal world, utopia, and the place of human in the pure Islamic Gnosticism.</li> </ul> عرفان اسلامی, نگرش آیه‌ای, نگرش تسبیحی, عدل, جهان سرمدی, مدینۀ فاضله, انسان و حافظ. Islamic Gnosticism, Quranic verse attitude, praising attitude, justice, eternal World, utopia, human and Hafez 143 166 http://erfaniyat.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-105&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Sharifian مهدی شریفیان Dr_sharifian@yahoo.com 1003194753284600267 1003194753284600267 Yes