fa مقایسۀ مقامات سلوکی توکل، رضا و تسلیم در مکتب و ادبیات عرفان با تکیه بر مثنوی‌های عطار نیشابوری تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">یکی از مباحث بسیار مهم در عرفان عملی، مقاماتی است که سالک باید در طریق وصول به حق، طی کند. عرفا اعتقاد دارند انسان برای رسیدن به قلۀ رفیع معرفت، باید مراتب طریقت را به طور اکمل و اتمّ در وجود خود کسب کند. هدف پژوهش این است که با استفاده از برداشت&shy;های استدلالی و روش توصیفی و تحلیلی، بینش عرفا و به ویژه عطار نیشابوری به مقامات سه&shy;گانۀ توکل، رضا و تسلیم را مورد بررسی و مقایسه قرار دهد. در نگاه عرفا و عطار، راز جاودانگی و غلبه بر نفس امّاره و رسیدن به مقام فناء فی الله و بقاء بالله در متحلّی شدن به مراتب وجودی توکل، رضا و تسلیم و سر باختن در درگاه حضرت احدیّت است. در جهان&shy;بینی مکتب عرفان و عطار شباهت&shy;هایی بین این مقامات سه&shy;گانه وجود دارد. از دیدگاه آنها، مقام تسلیم از مقام توکل و رضا بالاتر است؛ چون در توکل، خواستۀ سالک در اولویت است، در رضا سالک خواستۀ الهی را اصل قرار می&shy;دهد؛ ولی در تسلیم، خواستن و خوشایند بودن برای سالک مطرح نیست؛ مقامی است که سالک از قضای الهی استقبال می&shy;کند، تسلیم مقدّرات الهی می&shy;گردد و همۀ هستی خود را به خدا می&shy;سپارد.</span></span> One of the most important topics in practical mysticism is the positions that the seeker has to go through in order to get right. The mystics believe that in order to attain the highest level of knowledge, one has to attain the degree of perfectly and universality. The purpose of the research is to examine the mystics and especially Attar Neishabouri&#39;s views on the triple positions of Trust, Satisfaction, and Surrender, using the arguments and descriptive and analytical methods. In the insight of the mystics and Attar, the secret of immortality and the overcoming of the ego and reaching the position of mortality in Allah and the survival with Allah in the embellish to the Existential levels of the Trust, Satisfaction and Surrender and losing in the door of the Holy Allah. In the worldview of the mysticism sect and Attar there are similarities between these three positions. From their point of view, the surrendering position is higher of Trust and Satisfaction; because in Trust, seeker request is a priority, in Satisfaction the will of God as the principle; but in Surrender the desire and the pleasure are not raised for the seeker; is the status that seeker welcomes the divine judgment, he surrenders to divine destinies, and gives all his life to God. عطار نیشابوری, مقام, عرفان, توکل, رضا, تسلیم, مثنوی. Attar Neishabouri, Position, mysticism, Trust, Satisfaction, Surrender, Masnavi. 72 47 http://erfaniyat.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-162-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Dini هادی دینی hadi.dini1372@gmail.com 10031947532846001029 10031947532846001029 Yes Master of Persian Language and Literature, University of Tabriz, Tabriz, Iran. کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Mir Jalil Akrami میر جلیل اکرمی m-akrami@tabrizu.ac.ir 10031947532846001030 10031947532846001030 No Persian Language and Literature, Persian and Foreign Languages, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Mohammad Ali Mousazadeh محمد علی موسی زاده mmousazadeh@tabrizu.ac.ir 10031947532846001031 10031947532846001031 No Persian Language and Literature, Persian and Foreign Languages, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران