Erfaniyat Dar Adab Farsi

fa تحلیل و گذاری بر آرا و اندیشه‌های عرفانی عطار نیشابوری بر اساس «مقام» و «حال» Analyzing and Reviewing the Mystical Thoughts and Ideas of Attar Neishabouri in the context of "authoritie" and "proceeding" تخصصي Special پژوهشي Research نگارنده در جستار پیش‌رو بر آن است تا با مطالعۀ تحلیلی ـ توصیفی آثار منظوم و منثور فریدالدّین محمد عطار نیشابوری، آرا و اندیشه‌های عرفانی و صوفیانه‌ای که در ذیل اصطلاحات معروف «مقام» و «حال» شناخته آمده‌اند، احصا و تفکیک کرده و بدین طریق میزان انطباق و انسجام این آموزه‌ها را با چهارچوبه‌های یاد شده- که تقریباً قالب‌های مورد قبول و وثوق اهل معرفت از قدما تا متأخرین است- به تماشا و ارزیابی بنشیند. با بررسی و جستجوی انجام یافته می‌توان گفت که: برخلاف اغلب ادبای عارف مسلک، نظام فکری (اخلاقی ـ عرفانی) عطار با معیار «مقامات» و «احوال» و چیستی و چگونگی آنها، همراهی و هماهنگی بسیار دارد به طوری که کمتر سروده یا نوشته ای از وی می‌توان یافت که اشارتی به یکی از معانی گفته شده، نداشته باشد. دیگر این که تعاریف یا توصیفاتی که عطار در معرفی هر یک از این اصطلاحات به سلک نظم یا عبارت کشیده- از آنجا که حاصل تجربیات شخصی و معنوی خود اوست- بسیار جانفزا و مایه ورتر است؛ مسأله ای که دلالت بر این حقیقت دارد که این شیخ فرزانه و شوریده حال- خود- یک یک این مقامات و مراتب را با گوشت و پوست لمس کرده و چون آب از سر گذرانده است.    The present research aimed to analyze and review the mystical thoughts and ideas of Farid al-Din Mohammad Attar Neishabouri in the context of "authoritie" and "proceeding". To this end, the poetic and prose works of Sheikh Farid al-Din Attar Neishabouri were listed in order to assess the mystical and Sufi teachings that can be defined in terms of the "authorities" and "proceedings" using an analytical-descriptive study. Therefore, the degree of conformity and coherence of these doctrines can be observed and evaluated in the mentioned contexts, which are almost the accepted and knowledgeable template from the earliest to the late. The results of the research indicate that unlike most mystic writers or poets, the intellectual (ethical-mystical) system of Attar has a great deal of alignment with the criteria of "authorities", "proceedings", and "status" so that there is no poem or writing from him that has not good instances in the mentioned form. Another is that the attributes or definitions that Attar applied to introduce each of these terms, such as repentance, trust, affection, enthusiasm, fear, raja and etc. in the form of poem or writing –since they are the result of his personal and spiritual experiences – are very juggernaut and overwhelming. The problem that implies the fact that this sapient and berserk Sheikh has touched these meanings with his skin and soul because he was out of hand. تحلیل, آموزه های عرفانی, مقامات, احوال, فریدالدّین محمد عطار نیشابوری. analysis, mystical teachings, authorities, proceedings, Farid al-Din Mohammad Attar Neishabouri 78 104 http://erfaniyat.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-190-1&slc_lang=fa&sid=1 Hojatolah Gh.Moniri حجت اله غ منیری dr.h.moniri@gmail.com 10031947532846001130 10031947532846001130 Yes Department of Persian, Language and Literature, Boroujerd Branch, Islamic Azad University, Boroujerd, Iran. گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاداسلامی، بروجرد، ایران.