fa بازتاب آموزه‌های دینی ـ معرفتی در شعر دوره خراسانی (با تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم از آیات و روایات) تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span b="" lang="AR-SA" lotus="" style="font-family:">اگر چه شعر دوره نخست در زبان فارسی یعنی: شعر سبک خراسانی مشحون است از طبیعت‌گرایی و شادخواری با این حال موضوعات معرفتی (در حوزه دین، حکمت و عرفان) نیز بخشی از مضامین سروده‌های شاعران و سخنوران این دوره را تشکیل می‌دهد. بر همین اساس پژوهش حاضر در پی آن برآمد تا با روش تحلیلی ـ توصیفی و واکاوی اشعار برخی از شاعران دوره یاد شده مثل: ابوشکور بلخی، کسایی‌مروزی، رودکی‌سمرقندی، فردوسی و ناصرخسرو، مضامین دینی و معرفتی سروده‌های شاعران را احصاء کرده و با دسته‌بندی و مقایسه آن‌ها با یکدیگر ضمن میزان بازتاب این مضامین، تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم مضامین یاد شده را با آیات کریمه قرآن و روایات نبوی و علوی در معرض نگاه خواننده قرار دهد. آنچه از پژوهش انجام شده به دست آمد به اختصار عبارت از آن است که: مضامینی چون: خودشناسی و خداشناسی، عبودیت و ستایش خدا، توبه و بازگشت از گناه، توصیه به تقوی و پرهیزگاری، صداقت و راست‌گویی، قناعت و میانه‌روی، خویشتن‌داری در کلام و رعایت اعتدال در گفت‌وگو، تواضع و بردباری، مرگ‌اندیشی و آمادگی برای سفر آخرت و ... از مضامین پرکاربرد در شعر این شاعران بوده و از این حیث می‌توان آنان را پیشگامان تفکرات معرفتی در همه ادوار شعر فارسی به شمار آورد. در این میانه البته فردوسی و ناصرخسرو سهم بیشتری را در این خصوص از آن خود کرده‌اند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Although the poetry of the first period in the Persian language, i.e. Khorasani style poetry, is full of naturalism and happiness, however, epistemological topics (in the field of religion, wisdom and mysticism) are also part of the themes of the poems of poets and orators of this period. Based on this, the present research sought to analyze the poems of some poets of the mentioned period such as: Abu Shakur Balkhi, Kasai Marvazi, Rudaki Samarqandi, Ferdowsi and Naser Khosro, to calculate the religious and epistemological themes of the poets&#39; poems and categorize them. Comparing them with each other, along with the degree of reflection of these themes, exposes the reader to the direct or indirect effect of the mentioned themes with the verses of the Qur&#39;an and the Prophetic and Alawite traditions. In short, what was obtained from the research is that: themes such as: self-knowledge and God-knowledge, worship and praise of God, repentance and returning from sin, advice for piety and piety, honesty and truthfulness, contentment and moderation, self-control in Speaking and maintaining moderation in conversation, humility and tolerance, thinking about death and preparing for the journey to the afterlife, etc., are among the most used themes in the poetry of these poets, and in this sense, they can be considered the pioneers of epistemological thinking in all periods of Persian poetry. Meanwhile, Ferdowsi and Nasser Khosrow have taken a bigger share in this regard.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; مضامین دینی, مضامین معرفتی, شعر, دوره خراسانی, آیات کریمه, روایات نبوی و علوی. religious themes, epistemological themes, poetry, Khorasani period, Crimean verses, prophetic and Alawite traditions 77 103 http://erfaniyat.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2329-2&slc_lang=fa&sid=1 khadije Hoseinpanah خدیجه حسین پناه khosain695@gmail.com 10031947532846002226 10031947532846002226 No Nahid Azizi ناهید عزیزی n.Azizi@iaub.ac.ir 10031947532846002227 10031947532846002227 Yes Hojatolah Gh Moniri حجت اله غ منیری hojatolah.ghmoniri@iau.ac.ir 10031947532846002228 10031947532846002228 No