دوره 11، شماره 43 - ( 6-1399 )                   جلد 11 شماره 43 صفحات 90-68 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Saadati S. The “Perfect Human” in Arabic and Persian mystical literature till Hafez's era. عرفانیات در ادب فارسی. 2020; 11 (43) :68-90
URL: http://erfaniyat.iauh.ac.ir/article-1-539-fa.html
سعادتی سیامک. انسان کامل در ادبیات عرفانی عربی و فارسی تا عصر حافظ. فصل‌نامه علمی عرفانیات در ادب فارسی. 1399; 11 (43) :90-68

URL: http://erfaniyat.iauh.ac.ir/article-1-539-fa.html


دانش آموختۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، s_saadatie@ut.ac.ir
چکیده:   (73 مشاهده)
     از دیرباز مفهوم انسان کامل به اشکال مختلف در ادیان توحیدی و نحله‌های مختلف عرفانی مطرح شده است؛ برای مثال موضوع‌ خلق‌ِ انسان‌ به‌صورت‌ِ خدا که‌ در عهد عتیق‌ آمده‌  و هم‌ مسئلۀ کامل‌ بودن‌ انبیایی همچون نوح‌ در همان‌ کتاب،‌ حکایت از آشنایی‌ جهان‌ یهودی و مسیحی‌ با مفهوم انسان‌‌ایزدی‌ و خداگونگی‌ دارد. این نوع نگرش حتی‌ در فلسفۀ مسیحی‌ و در قرون‌وسطی‌ به‌ نحوی‌ مطرح‌ بوده‌ است‌. ازاین‌رو، انسان‌ کامل‌ کسی‌ است‌ که‌ کمال‌ پذیرفته‌ و شبیه‌ خدا شده‌ است‌ و این به ‌عکس انسان‌ ناقص‌ است که‌ به‌ سبب‌ فقدان‌ کمال‌، شباهتی‌ با خدا ندارد. در این نوشتار، ابتدا دیدگاه ادیان توحیدی و عرفانی درباره مفهوم انسان کامل بررسی‌شده؛ سپس این مفهوم در آثار ادبی-عرفانی عربی و فارسی کاویده و سپس تحلیل‌شده است تا تفاوت‌ها و شباهت‌های نگاه اندیشه‌های مذهبی و عرفانی محض با نگاه عرفای ادیب روشن گردد. خلاف دیدگاه مشهور که محی‌الدین ابن عربی را واضع نظریه انسان کامل می‌داند، نویسندۀ این مقاله معتقد است مفهوم انسان کامل در ادیان توحیدی، عرفان اسلامی و آثار عرفای قرون پیش از ابن اعربی آمده است و وی این مفهوم را تنها به‌صورت نظام‌مند و گسترده بیان کرده است. از میان عرفای ادیب: النفری، سنایی، میبدی، ابن عربی، مولوی، شیخ محمود شبستری و حافظ این مفهوم را در آثار خود آورده و به بیان اوصاف آن پرداخته‌اند.
متن کامل [PDF 636 kb]   (38 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/2/28 | پذیرش: 1399/10/1 | انتشار: 1399/6/1

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه عرفانیات در ادب فارسی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Erfaniyat Dar Adab Farsi

Designed & Developed by : Yektaweb